Ook agressie in de zorg vraagt om een herstelgerichte aanpak

Agressie in de zorg: business as usual?

Een verpleegkundige die gewond raakt op de spoedeisende hulp na een conflict met een familielid van een patiënt. Ziekenhuizen waar het aantal agressie-incidenten in vijf jaar tijd is verdrievoudigd. Zorgverleners die online worden bedreigd en waarvan persoonlijke gegevens op sociale media belanden. Het zijn geen uitzonderingen of incidenten uit een ver verleden – het zijn recente nieuwsberichten. Agressie in de zorg is allang geen randverschijnsel meer, maar dagelijkse realiteit.

Onlangs bracht NU’91 de jaarlijkse peiling uit onder 967 zorgprofessionals. Zaken als schreeuwen en schelden, maar ook fysieke agressie blijken veelvuldig voor te komen Ook online worden zorgprofessionals bedreigd. 

Wat extra verontrust, is dat agressie in toenemende mate wordt gezien als “iets dat bij het werk hoort”. Maar liefst 64 procent van de zorgprofessionals geeft aan dat agressie binnen hun organisatie op die manier wordt benaderd. Dat is 12 procentpunt meer dan vorig jaar.

Begeleiding vanuit organisatie is cruciaal

De wijze waarop organisaties met agressie op het werk omgaan is zeer belangrijk voor de mensen die erin werken. Werken in een omgeving waar agressie “normaal” is geworden, zorgt bij zorgprofessionals voor een constante staat van paraatheid. Die continue waakzaamheid heeft stevige psychologische en fysieke gevolgen, ook als er géén incident plaatsvindt.

Opvang en begeleiding de eerste uren na een voorval zijn vaak bepalend voor het welbevinden van de medewerker op langere termijn. De gevolgen kunnen groot zijn. Het eventuele verzuim van de medewerker en de duur daarvan is omgekeerd evenredig aan de aandacht die er voor de medewerker na een agressie voorval is.

Maar ook op het niveau van de instelling is de aandacht voor agressie in de zorg relevant. Immers, het verzuim of zelfs vertrek van de medewerker legt weer extra druk op de planning en overige medewerkers. Dat leidt weer tot nieuwe uitval en kan tot een domino-effect leiden. Dat hierdoor ook het aantal medische claims kan toenemen is evident.

Procedures helpen niet maar wel erkenning, directe opvang, teamveiligheid en weten dat jouw leidinggevende zichtbaar achter jou staat.

Kwaliteit van zorg

Een aspect van het omgaan met agressie in de zorg blijft vaak onderbelicht. Namelijk dat de wijze waarop medewerkers na een agressie voorval worden ondersteund direct van invloed is op de kwaliteit van zorg. Zo hoorde ik een jonge arts onlangs zeggen dat ze door een agressievoorval zo onzeker was geworden dat ze zich niet meer vrij voelde in haar diagnostiek. Ze was zo gericht op de vraag hoe de patiënt zou gaan reageren, dat ze de scherpte in haar functioneren had verloren. Ze wist niet waar of bij wie ze met dat probleem terecht kon. Waar zorgverleners structureel gesteund worden, daalt de negatieve impact van de agressie. Procedures helpen niet maar wel erkenning, directe opvang, teamveiligheid en weten dat jouw leidinggevende zichtbaar achter jou staat.

Werknemersveiligheid raakt aan zorgplicht verzekeraar

Werknemersveiligheid en patientveiligheid gaan hand in hand. Daarom werken wij bij Medirisk bijvoorbeeld samen met de aangesloten zorgorganisaties aan het verkleinen van de impact na incidenten. Dit geldt voor patiënten maar ook voor de mensen die zorg leveren. Werknemersveiligheid gaat ons aan het hart. Het raakt aan onze zorgplicht. Het raakt aan onze zorgplicht als verzekeraar, maar ook aan het feit dat wij onze leden willen helpen om aan hún zorgplicht als werkgever te voldoen. Maar nog het meest raakt dit onze zorg voor de medewerkers van onze leden, want zij zijn het die op allerlei plekken in de instellingen 24/7 daadwerkelijk vormgeven aan de zorg.

Tom Ikink
Manager Business Development Medirisk