10 jaar Wkkgz #4: wanneer is het voeren van een ontvankelijkheidsverweer zinvol? Deel 1
Meer dan 30 jaar geleden trad de Wet klachtrecht cliënten zorgsector (WKCZ) in werking. Deze wet regelde het recht van patiënten om een klacht in te dienen. Zorginstellingen moesten beschikken over een klachtenregeling én een klachtencommissie met een onafhankelijke voorzitter. Na hoor en wederhoor deed de commissie uitspraak door een klacht niet-ontvankelijk, gegrond of ongegrond te verklaren.
In een nieuwe serie artikelen over 10 jaar Wkkgz kijkt onze advocaat Lenore Beij naar de belangrijkste resultaten, geeft commentaar en uitleg en blikt vooruit naar de toekomst van klachtenafhandeling en herstelgericht werken. In # 4: wanneer is het voeren van een ontvankelijkheidsverweer zinvol, deel 1.

Naar de werking van de geschillencommissies is onderzoek gedaan door de Kwink groep. Een van de conclusies uit dit rapport was het bestaan van een verschil in proceskennis tussen (de familieleden van) de patiënt die het geschil aanhangig maakt en de zorgaanbieder. Uit de uitspraken van de geschillencommissies blijkt dat van dat verschil in proceskennis ook regelmatig gebruik wordt gemaakt door zorgaanbieders. Zo wordt door zorgaanbieders met grote regelmaat een zogenaamd “ontvankelijksheidsverweer” gevoerd. Daarmee verzoekt de zorgaanbieder de geschillencommissie het geschil niet te beoordelen. Omdat de klachtenprocedure bij de zorgaanbieder niet is doorlopen, of omdat het geschil niet tijdig aan de geschillencommissie is voorgelegd.
Eén van de grootste kritiekpunten van zorgaanbieders is dat de geschillencommissie niet meteen na ontvangst van een klacht de ontvankelijkheid beoordeelt. Immers moet het ziekenhuis nu tijd, energie en kosten maken om het ontvankelijksheidsverweer door de geschillencommissie te laten beoordelen. Het is de vraag of die kritiek terecht is, omdat in het regelement van de geschillencommissie is opgenomen dat de geschillencommissie het verweer pas hoeft te beoordelen als dat door de zorgaanbieder wordt aangevoerd. Wat leren uitspraken van de geschillencommissie ons over het voeren van een ontvankelijkheidsverweer?
Wat leren uitspraken van de geschillencommissie ons over het voeren van een ontvankelijkheidsverweer?
In uitspraken waarin een ontvankelijkheidsverweer is gevoerd vanwege termijnoverschrijding is een redelijk bestendige lijn te ontdekken. Soms wordt een geringe termijnoverschrijding door de vingers gezien als daar volgens de commissie een goede verklaring voor is Klager ontvankelijk ondanks te late indiening – De Geschillencommissie Zorg. Is sprake van een ruime termijnoverschrijding die niet kan worden verklaard wordt de zaak niet inhoudelijk beoordeeld Klacht over zorgverlening zoon niet behandeld door termijnoverschrijding – De Geschillencommissie Zorg.
Verkeerde zorgaanbieder
Een ontvankelijkheidsverweer omdat de verkeerde zorgaanbieder is aangesproken wordt doorgaans gevolgd. In een zaak waarin het ziekenhuis wordt aangesproken op handelen van de ambulancedienst, volgt de geschillencommissie het door het ziekenhuis gevoerde ontvankelijkheidsverweer. Vermissing van horloge tijdens ziekenhuisopname niet aan ziekenhuis toe te rekenen – De Geschillencommissie Zorg. In een kwestie waarin dienstdoend huisarts overlegt met een specialist verbonden aan het ziekenhuis oordeelt de geschillencommissie dat tussen het ziekenhuis en patiënt geen behandelrelatie tot stand is gekomen en wordt het ontvankelijkheidsverweer gevolgd. Verantwoordelijkheid bij telefonisch consult tussen zorgaanbieder en specialist – De Geschillencommissie Zorg
Medisch dossier vernietigd
Ook als het medisch dossier op verzoek van de patiënt vernietigd is en het ziekenhuis zich (dus) niet deugdelijk kan verweren, verklaart de geschillencommissie de patiënt niet ontvankelijk. Het ziekenhuis kan zich niet deugdelijk tegen de klacht verweren omdat het dossier op verzoek van patiënt is vernietigd. Vernietiging van medisch dossier belemmert inhoudelijke beoordeling van klacht – De Geschillencommissie Zorg
Termijnkwestie
Uit diverse uitspraken kan worden afgeleid dat de proceshouding van het ziekenhuis kritisch wordt bekeken omdat een ontvankelijksheidsverweer niet altijd strookt met bedoeling laagdrempelige geschilbeslechting (zie bijvoorbeeld https://www.degeschillencommissiezorg.nl/uitspraken/termijnkwestie-rond-klacht-over-beeindiging-behandelovereenkomst-bij-zorgaanbieder en Ontvankelijkheidstoets bij klacht over gemiste diagnose en gebrekkige communicatie – De Geschillencommissie Zorg.
In deel 2 ga ik uitgebreid in op het diverse scala aan uitspraken waarbij de zorgaanbieder zich op het standpunt stelt dat de interne klachtenprocedure niet is gevolgd .

advocaat Medirisk